قانون اجرای انتخابات
سرفصلهای قانون اجرای انتخابات
۱. کلیات و اصول حاکم بر اجرا
۲. نهاد مجری انتخابات و ساختار اجرایی
۳. احراز هویت رأیدهنده
۴. فهرست رأیدهندگان و قفل حوزه رأی
۵. صدور مجوز رأی و توکن یکبارمصرف
۶. روش رأیگیری در شعبه
۷. دستگاه رأیگیری و ثبت دیجیتال
۸. برگه کاغذی چاپشده توسط دستگاه
۹. مهر یا تأیید اصالت برگه رأی
۱۰. صندوق رأی و زنجیره حفاظت
۱۱. ناظران مردمی و ناظران نامزدها
۱۲. ساعت رأیگیری و بسته شدن شعبه
۱۳. شمارش آرا در شعبه
۱۴. تطبیق رأی دیجیتال و کاغذی
۱۵. رسیدگی به اختلاف و ممیزی ویژه
۱۶. معیار ابطال صندوق یا شعبه
۱۷. اعلام نتایج و راستیآزمایی عمومی
۱۸. شکایات و اعتراضات انتخاباتی
۱۹. جرایم انتخاباتی و مجازاتها
۲۰. پشتیبان اضطراری و اختلال فنی
۲۱. بایگانی، نگهداری اسناد و بازشماری
۲۲. احکام پایانی و ممنوعیت تغییر قواعد در آستانه انتخابات
۱. کلیات و اصول حاکم بر اجرا
ماده ۱ – بیطرفی
اجرای انتخابات و همهپرسی باید کاملاً بیطرفانه انجام شود. هیچ مقام، نهاد، حزب، گروه، یا شخصی حق ندارد از موقعیت حکومتی، اداری، مالی، نظامی، امنیتی، یا رسانهای برای اثرگذاری بر نتیجه انتخابات استفاده کند.
ماده ۲ – استقلال اجرا
اجرای انتخابات از دولت، احزاب، نهادهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی مستقل است. هیچیک از این مراجع حق دخالت در ثبتنام، احراز هویت، رأیگیری، شمارش، تجمیع آرا، اعلام نتایج، یا رسیدگی اداری به شکایات را ندارند.
ماده ۳ – ثبت رسمی
همه مراحل انتخابات باید بهصورت رسمی، مستند، زمانمند و قابل بازبینی ثبت شود. هیچ اقدام انتخاباتی بدون ثبت رسمی معتبر نیست.
ماده ۴ – شفافیت و راستیآزمایی
همه مراحل انتخابات، جز در حدودی که افشای آن رأی مخفی را نقض کند، باید قابل نظارت عمومی، قابل راستیآزمایی و قابل رسیدگی باشد.
ماده ۵ – رأی مخفی
رأی هر شهروند محرمانه است. هیچ شخص یا نهادی حق اطلاع از رأی شهروند، الزام به افشای آن، یا ایجاد هرگونه سازوکار شناسایی رأی را ندارد.
ماده ۶ – برابری رأی
هر رأی معتبر دارای ارزش برابر است و هیچ رأیی به سبب مقام، شغل، وابستگی، محل سکونت، یا هر عنوان دیگر، ارزش بیشتر یا کمتر ندارد.
ماده ۷ – منع اعمال نفوذ
هرگونه تهدید، تطمیع، فریب، فشار اداری، فشار اقتصادی، فشار امنیتی، یا استفاده از امکانات عمومی برای اثرگذاری بر رأیدهنده، مجری، ناظر، یا نتیجه انتخابات ممنوع است.
ماده ۸ – مسئولیت و پاسخگویی مجریان
همه مسئولان و مجریان انتخابات در حدود وظایف خود مسئولاند و اقدامات و تصمیمات آنان باید قابل سؤال، بررسی و پیگیری باشد.
ماده ۹ – رسیدگی فوری
هر ادعای تخلف، تقلب، یا دستکاری در انتخابات باید فوراً ثبت و در مهلت قانونی کوتاه رسیدگی شود. تأخیر در رسیدگی که موجب تضییع حق شود، تخلف انتخاباتی است.
ماده ۱۰ – جرم بودن تقلب
هرگونه تقلب، جعل، دستکاری، پنهانکاری، دخالت غیرمجاز، یا اخلال در اجرای انتخابات جرم است و مرتکب، علاوه بر عزل از مسئولیت، طبق قانون مجازات میشود.
ماده ۱۱ – اعتبار نتیجه
هیچ نتیجهای پیش از ثبت رسمی، امکان راستیآزمایی، و پایان مهلت اعتراض قانونی، قطعی و معتبر نیست. نتیجهای که بر پایه تخلف مؤثر بهدست آمده باشد فاقد اعتبار است.
ماده ۱۲ – ثبات قواعد
قواعد اصلی انتخابات، از جمله شیوه احراز هویت، رأیگیری، شمارش، تطبیق، و رسیدگی، از شش ماه پیش از روز رأیگیری تا پایان اعلام نتیجه قطعی، قابل تغییر نیست مگر بهموجب حکم دادگاه صالح و در شرایط اضطراری محدود.
۲. نهاد مجری انتخابات و ساختار اجرایی
ماده ۱۳ – نهاد ملی انتخابات
اجرای انتخابات و همهپرسی در سراسر کشور فقط بر عهده نهاد ملی انتخابات است. هیچ وزارتخانه، سازمان دولتی، حزب، یا نهاد نظامی، امنیتی و اطلاعاتی حق ندارد وظایف این نهاد را بهجای آن انجام دهد یا در کار آن دخالت کند.
ماده ۱۴ – وظایف نهاد ملی انتخابات
نهاد ملی انتخابات مسئول این امور است:
ثبتنام رأیدهندگان؛
ثبتنام نامزدها؛
اداره رأیگیری؛
ثبت و نگهداری اطلاعات انتخاباتی؛
شمارش و جمعبندی آرا؛
اعلام نتایج اولیه؛
ثبت شکایتهای انتخاباتی؛
و رسیدگی اداری اولیه به این شکایتها.
ماده ۱۵ – ساختار نهاد ملی انتخابات
نهاد ملی انتخابات در چهار سطح فعالیت میکند:
۱) هیئت مرکزی کشور
۲) هیئت استانی
۳) هیئت شهرستانی
۴) شعبه اخذ رأی
هر سطح فقط در حدود وظایف قانونی خود عمل میکند و حق دخالت در وظایف سطح دیگر را ندارد مگر در مواردی که قانون صریحاً اجازه داده باشد.
ماده ۱۶ – هیئت مرکزی انتخابات
اداره نهاد ملی انتخابات بر عهده هیئت مرکزی انتخابات است.
هیئت مرکزی از ۹ عضو تشکیل میشود.
اعضای هیئت مرکزی برای یک دوره ۶ ساله انتخاب میشوند.
انتخاب دوباره همان شخص برای دوره بعدیِ بلافاصله ممنوع است.
هیچ شخصی نمیتواند بیش از دو دوره در تمام عمر خود عضو هیئت مرکزی باشد.
ماده ۱۷ – شرایط اعضای هیئت مرکزی
عضو هیئت مرکزی باید:
شهروند ایران باشد؛
در زمان انتخاب، عضو حزب، ستاد انتخاباتی، یا دارنده سمت حکومتی نباشد؛
در ۵ سال گذشته، مسئولیت حزبی یا انتخاباتی رسمی نداشته باشد؛
در ۱۰ سال گذشته، شاغل یا وابسته به نهادهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی نبوده باشد؛
و محکومیت کیفری مؤثر نداشته باشد.
ماده ۱۸ – عزل اعضای هیئت مرکزی
عزل عضو هیئت مرکزی فقط با حکم دادگاه ویژه انتخابات ممکن است و فقط در این موارد:
۱) از دست دادن یکی از شرایط قانونی عضویت
۲) ناتوانی آشکار در انجام وظیفه
۳) تخلف سنگین انتخاباتی
۴) فساد مالی یا اداری
هیچ مقام یا نهادی حق ندارد بدون حکم دادگاه ویژه انتخابات، عضو هیئت مرکزی را برکنار، تعلیق، یا از انجام وظیفه بازدارد.
ماده ۱۹ – دبیرخانه اجرایی
نهاد ملی انتخابات دارای دبیرخانه اجرایی دائمی است.
دبیرخانه مسئول کارهای اداری، فنی، آموزشی، پشتیبانی، نگهداری سامانهها، و آمادهسازی انتخابات در سراسر کشور است.
دبیرخانه حق تصمیمگیری سیاسی یا تغییر قواعد انتخابات را ندارد و فقط مجری تصمیمات قانونی و رسمی نهاد ملی انتخابات است.
ماده ۲۰ – هیئتهای استانی و شهرستانی
در هر استان و هر شهرستان، هیئت اجرایی انتخابات تشکیل میشود.
اعضای این هیئتها باید بیطرف باشند و شرایط عضویت آنان باید با شرایط منع وابستگی سیاسی و امنیتی سازگار باشد.
این هیئتها فقط زیر نظر نهاد ملی انتخابات عمل میکنند و تابع دستور مقامهای محلی، استاندار، فرماندار، یا نهادهای دیگر نیستند.
ماده ۲۱ – شعبه اخذ رأی
هر شعبه اخذ رأی واحد رسمی رأیگیری است.
هر شعبه باید دستکم شامل این مسئولیتها باشد:
رئیس شعبه؛
مسئول احراز هویت؛
مسئول ثبت رأی؛
مسئول صندوق و اسناد؛
و منشی ثبت صورتجلسه.
ترکیب دقیق و تعداد کارکنان هر شعبه با توجه به جمعیت حوزه، بهموجب قانون و دستورالعمل رسمی تعیین میشود.
ماده ۲۲ – منع وابستگی و جانبداری مجریان
هیچ مجری انتخابات، در هیچ سطحی، حق ندارد در زمان مأموریت خود:
به نفع یا زیان نامزد یا حزب خاص فعالیت کند؛
عضو ستاد انتخاباتی باشد؛
از امکانات انتخاباتی برای تبلیغ استفاده کند؛
یا در کار رأیدهندگان و ناظران دخالت جانبدارانه داشته باشد.
تخلف از این ماده، تخلف سنگین انتخاباتی است.
ماده ۲۳ – اعتبار دستورات انتخاباتی
همه دستورات و تصمیمات اجرایی در امور انتخاباتی باید کتبی، ثبتشده، و قابل پیگیری باشد.
دستور شفاهی در امور انتخاباتی معتبر نیست و اجرای آن ممنوع است.
ماده ۲۴ – بودجه و امکانات
بودجه، تجهیزات، سامانهها، و امکانات لازم برای برگزاری انتخابات باید پیش از آغاز فرایند انتخابات تأمین و در اختیار نهاد ملی انتخابات قرار گیرد.
هیچ مقام یا نهادی حق ندارد با قطع بودجه، تأخیر در تحویل تجهیزات، یا محدود کردن امکانات، در اجرای انتخابات اخلال ایجاد کند.
ماده ۲۵ – مسئولیت قانونی مجریان
هر مجری انتخابات در حدود وظیفه خود مسئول اجرای درست قانون است.
هرگونه تخلف، تقصیر، ترک وظیفه، جانبداری، یا دستکاری در فرایند اجرا، موجب رسیدگی قانونی و مجازات مقرر خواهد بود.
فصل سوم – احراز هویت رأیدهنده
ماده ۲۵ – شرط رأی دادن
رأی دادن فقط برای شهروند ایران که در فهرست رسمی رأیدهندگان ثبت شده باشد مجاز است.
ماده ۲۶ – حضور فیزیکی
رأیدهنده باید شخصاً در شعبه اخذ رأیِ تعیینشده برای خود حاضر شود. رأی دادن بهوسیله شخص دیگر، با وکالت، یا بدون حضور فیزیکی ممنوع است، مگر در موارد استثنایی که قانون بهصراحت مقرر کرده باشد.
ماده ۲۷ – احراز هویت سهمرحلهای
احراز هویت رأیدهنده فقط با تحقق همزمان این سه مرحله معتبر است:
۱) ارائه مدرک هویتی معتبر و کد ملی
۲) تطبیق با فهرست رسمی رأیدهندگان همان شعبه
۳) تأیید هویت بیومتریک بهموجب سامانه رسمی انتخابات
ماده ۲۸ – منع رأی تکراری
پس از احراز هویت و ثبت رأی، وضعیت رأیدهنده در سامانه رسمی انتخابات باید فوراً بهعنوان «رأی داده» ثبت شود. هیچ شخصی حق ندارد بیش از یک بار رأی بدهد و هیچ سامانه یا مقام اجرایی حق ندارد این ثبت را حذف یا تغییر دهد مگر بهموجب قانون و با ثبت رسمی.
ماده ۲۹ – رد احراز هویت
در صورت نقص در هر یک از مراحل احراز هویت، رأیگیری انجام نمیشود. مورد باید همانجا ثبت و به رأیدهنده رسید رسمی داده شود تا بتواند از راه قانونی اعتراض کند.
ماده ۳۰ – محرمانگی اطلاعات هویتی
اطلاعات هویتی و بیومتریک رأیدهندگان فقط برای احراز هویت و جلوگیری از رأی تکراری قابل استفاده است. استفاده از این اطلاعات برای هر منظور دیگر ممنوع است.
ماده ۳۱ – اختلال در سامانه احراز هویت
در صورت اختلال فنی در سامانه احراز هویت، رأیگیری در آن شعبه فقط در چارچوب سازوکار پشتیبانِ مقرر در قانون ادامه مییابد. هیچ اختلالی مجوز حذف کنترل هویت یا نادیده گرفتن ثبت رسمی نیست.
ماده ۳۲ – ثبت زمان و مرحله احراز هویت
زمان احراز هویت، تأیید نهایی، و صدور اجازه رأی باید برای هر رأیدهنده در سامانه ثبت شود، بهگونهای که امکان رسیدگی، بررسی، و کشف تخلف وجود داشته باشد، بدون آنکه رأی مخفی نقض شود.
فصل چهارم – فهرست رأیدهندگان و قفل حوزه رأی
ماده ۳۳ – فهرست رسمی رأیدهندگان
فهرست رأیدهندگان فقط بر پایه اطلاعات رسمی شهروندی و ثبت احوال کشور تهیه و نگهداری میشود. هیچ نامی خارج از این فهرست، بدون ثبت قانونی و رسمی، معتبر نیست.
ماده ۳۴ – ثبت در یک حوزه
هر رأیدهنده فقط در یک حوزه انتخاباتی و در یک شعبه مشخص ثبت میشود و فقط در همان محل حق رأی دارد، مگر در مواردی که قانون صریحاً ترتیب دیگری مقرر کرده باشد.
ماده ۳۵ – قفل حوزه رأی
پس از ثبت نهایی فهرست رأیدهندگان، هیچ شخصی حق ندارد حوزه رأیدهنده را بدون درخواست رسمی و ثبت قانونی تغییر دهد. هر تغییر باید در سامانه رسمی انتخابات ثبت و قابل رسیدگی باشد.
ماده ۳۶ – مهلت نهایی فهرست
فهرست رأیدهندگان باید در مهلت مقرر پیش از انتخابات نهایی و قفل شود. پس از این مهلت، هیچ نامی نباید به فهرست افزوده یا از آن حذف شود، مگر بهموجب حکم قانونی و با ثبت رسمی.
ماده ۳۷ – حق بررسی و اعتراض
هر شهروند حق دارد پیش از روز رأیگیری، از ثبت نام خود، حوزه رأی خود، و اطلاعات انتخاباتی مربوط به خود آگاه شود و در صورت خطا، اعتراض رسمی ثبت کند.
ماده ۳۸ – ممنوعیت ثبت مضاعف
ثبت نام یک شخص در بیش از یک حوزه یا بیش از یک شعبه ممنوع است. در صورت کشف ثبت مضاعف، فقط ثبت قانونی و نهاییِ معتبر باقی میماند و موضوع برای رسیدگی ثبت میشود.
ماده ۳۹ – شفافیت فهرست و حفظ حریم خصوصی
فهرست رأیدهندگان باید بهگونهای قابل بررسی باشد که امکان راستیآزمایی وجود داشته باشد، بدون آنکه حریم خصوصی، اطلاعات شخصی، یا امنیت رأیدهندگان نقض شود.
ماده ۴۰ – مسئولیت نگهداری و صحت فهرست
مسئولیت تهیه، نگهداری، اصلاح، و صحت فهرست رأیدهندگان بر عهده نهاد ملی انتخابات است. هرگونه حذف، اضافه، تغییر، یا دستکاری غیرقانونی در این فهرست تخلف سنگین انتخاباتی است.
فصل پنجم – صدور مجوز رأی و توکن یکبارمصرف
ماده ۴۱ – شرط صدور مجوز رأی
صدور مجوز رأی فقط پس از احراز کامل هویت رأیدهنده و تأیید ثبت او در فهرست رسمی همان شعبه مجاز است.
ماده ۴۲ – صدور توکن یکبارمصرف
پس از احراز هویت کامل، سامانه رسمی انتخابات باید برای رأیدهنده یک توکن یکبارمصرف صادر کند. بدون صدور این توکن، هیچ رأیی معتبر نیست.
ماده ۴۳ – اعتبار محدود توکن
هر توکن فقط برای همان رأیدهنده، همان شعبه، و همان نوبت رأیگیری معتبر است و فقط یک بار قابل استفاده است.
ماده ۴۴ – ابطال خودکار توکن پس از استفاده
بهمحض ثبت رأی معتبر، توکن باید بهطور خودکار باطل شود و امکان استفاده دوباره از آن از بین برود.
ماده ۴۵ – منع انتقال یا استفاده مجدد
توکن یکبارمصرف قابل انتقال، واگذاری، فروش، یا استفاده مجدد نیست. هرگونه استفاده غیرمجاز از توکن، تخلف انتخاباتی و در موارد مقرر، جرم است.
ماده ۴۶ – ثبت زمان صدور و مصرف توکن
زمان صدور، زمان استفاده، و وضعیت هر توکن باید در سامانه رسمی انتخابات ثبت شود، بهگونهای که امکان بررسی، کشف تخلف، و رسیدگی قانونی وجود داشته باشد، بدون آنکه رأی مخفی نقض شود.
ماده ۴۷ – عدم استفاده از توکن
اگر رأیدهنده پس از صدور توکن رأی ندهد، وضعیت توکن باید در سامانه بهعنوان «استفادهنشده» ثبت شود و ترتیب برخورد با آن بهموجب قانون و دستورالعمل رسمی تعیین میشود.
ماده ۴۸ – اختلال در صدور یا ثبت توکن
در صورت اختلال در صدور، ثبت، یا ابطال توکن، رأیگیری فقط در چارچوب سازوکار پشتیبانِ مقرر در قانون ادامه مییابد. هیچ اختلالی مجوز صدور دستی، ثبتنشده، یا فاقد کنترل قانونی نیست.
فصل ششم – روش رأیگیری در شعبه
ماده ۴۹ – حضور در شعبه
رأیدهنده باید شخصاً در شعبه اخذ رأیِ ثبت شده برای خود حاضر شود. رأی دادن بدون حضور شخصی، بهوسیله شخص دیگر، یا با هر عنوان جایگزین ممنوع است، مگر در مواردی که قانون بi صراحت مقرر کرده باشد.
ماده ۵۰ – آغاز فرایند رأیگیری
پس از احراز هویت کامل و صدور توکن یکبارمصرف، رأیدهنده وارد فرایند رأیگیری میشود. بدون احراز هویت و بدون توکن معتبر، هیچ رأیی قابل ثبت نیست.
ماده ۵۱ – ثبت رأی در دستگاه
رأیدهنده باید رأی خود را شخصاً در دستگاه رسمی رأیگیری ثبت کند. هیچ مجری، ناظر، یا شخص دیگری حق ثبت رأی بهجای رأیدهنده را ندارد، مگر در موارد استثنایی که قانون برای افراد ناتوان پیشبینی کرده و آن هم فقط با ثبت رسمی و در حضور ناظر.
ماده ۵۲ – چاپ برگه رأی
پس از ثبت رأی در دستگاه، برگه رأی باید بهصورت خودکار توسط همان دستگاه چاپ شود. این برگه باید دارای شماره یکتا، مشخصه شعبه، و نشانه امنیتی رسمی باشد.
ماده ۵۳ – رؤیت رأی توسط رأیدهنده
برگه چاپشده باید از سمتی خارج شود که فقط برای رأیدهنده قابل مشاهده باشد. رأیدهنده حق دارد پیش از انداختن برگه در صندوق، مطابقت محتوای چاپشده با رأی ثبتشده خود را بررسی کند.
ماده ۵۴ – منع رؤیت رأی توسط مجری
هیچ مجری، ناظر، یا شخص دیگری حق ندارد محتوای رأی چاپشده را مشاهده، مطالبه، یا بررسی کند. هر ترتیبی که موجب آشکار شدن رأی برای غیرِ رأیدهنده شود ممنوع است.
ماده ۵۵ – تأیید اصالت برگه
برگه رأی فقط در صورتی معتبر است که پس از خروج از دستگاه، از نظر اصالت و صدور از همان شعبه تأیید شود. این تأیید باید بهگونهای انجام شود که رأی مخفی نقض نشود.
ماده ۵۶ – مهر یا علامت اصالت
مهر، برچسب، یا هر علامت اصالت فقط بر بخشی از برگه رأی زده میشود که محتوای رأی را آشکار نکند. هیچ برگهای بدون علامت رسمی اصالت، معتبر نیست.
ماده ۵۷ – انداختن برگه در صندوق
پس از تأیید اصالت، رأیدهنده باید شخصاً برگه رأی را در صندوق رسمی همان شعبه بیندازد. هیچ شخص دیگری حق انداختن برگه بهجای رأیدهنده را ندارد، مگر در موارد استثنایی مقرر در قانون و با ثبت رسمی.
ماده ۵۸ – یک رأی برای هر توکن
هر توکن یکبارمصرف فقط اجازه ثبت یک رأی و چاپ یک برگه رأی معتبر را میدهد. پس از ثبت رأی و چاپ برگه، توکن باید فوراً از اعتبار ساقط شود.
ماده ۵۹ – برگه مخدوش یا نادرست
اگر رأیدهنده پیش از انداختن برگه در صندوق اعلام کند که برگه چاپشده مخدوش، ناقص، یا مغایر با رأی ثبتشده اوست، برگه باید با ثبت رسمی باطل و یک بار دیگر فرایند رأیگیری برای او تکرار شود. برگه باطلشده باید نگهداری و در صورتجلسه ثبت شود.
ماده ۶۰ – خرابی دستگاه
اگر دستگاه رأیگیری دچار اختلال شود، رأیگیری در آن دستگاه متوقف و موضوع فوراً ثبت میشود. ادامه رأیگیری فقط با دستگاه جایگزین یا سازوکار پشتیبانِ مصرح در قانون مجاز است.
ماده ۶۱ – تعدد دستگاه در شعبه
هر شعبه باید دستکم دارای دو دستگاه رسمی رأیگیری باشد تا در صورت خرابی یک دستگاه، رأیگیری متوقف نشود.
ماده ۶۲ – ثبت زمان و عملیات
زمان ثبت رأی، زمان چاپ برگه، زمان تأیید اصالت، و زمان نهایی انداختن برگه در صندوق باید در سامانه رسمی انتخابات ثبت شود، بهگونهای که امکان بررسی و کشف تخلف وجود داشته باشد، بدون آنکه رأی مخفی نقض شود.
فصل هفتم – دستگاه رأیگیری و ثبت دیجیتال
ماده ۶۳ – دستگاه رسمی رأیگیری
ثبت رأی دیجیتال فقط از طریق دستگاه رسمی رأیگیری مجاز است. هیچ دستگاه، نرمافزار، یا ابزار دیگری خارج از سامانه رسمی انتخابات اعتبار ندارد.
ماده ۶۴ – ثبت دیجیتال رأی
هر رأی معتبر باید همزمان با ثبت در دستگاه، بهصورت دیجیتال در سامانه رسمی انتخابات ثبت شود. رأیی که ثبت دیجیتال رسمی نداشته باشد معتبر نیست.
ماده ۶۵ – پیوند رأی دیجیتال و برگه رأی
هر رأی دیجیتال باید دارای شناسه ثبت یکتا باشد و با برگه رأی چاپشده همان رأی در یک زنجیره ثبت رسمی قابل تطبیق باشد، بدون آنکه هویت رأیدهنده یا رأی مخفی آشکار شود.
ماده ۶۶ – ثبت در مرکز
دادههای رأی هر شعبه باید در سامانه مرکزی انتخابات ثبت و نگهداری شود. ساختار ثبت باید بهگونهای باشد که هیچ شعبهای نتواند آمار خود را خارج از سامانه رسمی وارد، حذف، یا جایگزین کند.
ماده ۶۷ – لاگ و سابقه عملیات
همه عملیات مربوط به دستگاه رأیگیری، از جمله زمان فعالسازی، ثبت رأی، چاپ برگه، خطا، توقف، راهاندازی مجدد، و خروج از سرویس، باید در سامانه ثبت شود و قابل بازبینی و رسیدگی باشد.
ماده ۶۸ – منع دستکاری
هرگونه دستکاری در دستگاه رأیگیری، نرمافزار، دادههای ثبتشده، شناسههای رأی، یا ارتباط دستگاه با سامانه رسمی انتخابات ممنوع و جرم است.
ماده ۶۹ – خرابی و خروج از سرویس
در صورت خرابی یا اختلال مؤثر در دستگاه، دستگاه باید فوراً از سرویس خارج و موضوع بهصورت رسمی ثبت شود. ادامه رأیگیری فقط با دستگاه جایگزین یا سازوکار پشتیبان قانونی مجاز است.
ماده ۷۰ – قفل ثبت رأی
هیچ رأیی نباید بدون احراز هویت کامل، صدور توکن معتبر، و ثبت رسمی در دستگاه ثبت شود. دستگاه باید بهگونهای طراحی شود که ثبت رأی خارج از این زنجیره ممکن نباشد.
ماده ۷۱ – ممنوعیت ثبت دستی خارج از سامانه
ثبت دستی، وارد کردن جداگانه آرا، یا افزودن یا تغییر نتیجه شعبه خارج از سامانه رسمی انتخابات ممنوع است، مگر در موارد استثنایی مصرح در قانون و فقط با ثبت کامل، صورتجلسه رسمی، و امکان رسیدگی قضایی.
ماده ۷۲ – نگهداری و پشتیبان دادهها
همه دادههای ثبتشده در دستگاه و سامانه مرکزی باید بهصورت امن، زمانمند، و با نسخه پشتیبان نگهداری شود تا در صورت رسیدگی، بازشماری، یا اعتراض، امکان بررسی کامل وجود داشته باشد.
ماده ۷۳ – منع شناسایی رأیدهنده
هیچ بخش از ثبت دیجیتال نباید بهگونهای طراحی شود که امکان شناسایی محتوای رأی یک شخص معین را فراهم کند. هرگونه اتصال میان هویت رأیدهنده و محتوای رأی ممنوع است.
ماده ۷۴ – بازرسی و راستیآزمایی فنی
دستگاهها و سامانههای ثبت رأی باید پیش از انتخابات، در جریان انتخابات، و پس از انتخابات قابل بازرسی فنی، راستیآزمایی، و بررسی قانونی باشند.
فصل هشتم – برگه کاغذی چاپشده توسط دستگاه
ماده ۷۵ – برگه رأی چاپی
هر رأیی که در دستگاه رسمی رأیگیری ثبت میشود، باید بلافاصله بهصورت خودکار بر روی برگه رأی چاپ شود. این برگه جزء رسمی فرایند انتخابات است.
ماده ۷۶ – ویژگیهای برگه رأی
برگه رأی باید دارای این اجزا باشد:
۱) شماره یکتای رسمی
۲) مشخصه شعبه اخذ رأی
۳) نشانه امنیتی رسمی
۴) محتوای قابل خواندن برای رأیدهنده
۵) شناسه قابل تطبیق با ثبت دیجیتال، بدون افشای هویت رأیدهنده
ماده ۷۷ – رؤیت برگه توسط رأیدهنده
برگه رأی باید از سمتی از دستگاه خارج شود که فقط رأیدهنده بتواند محتوای آن را ببیند و درستی آن را بررسی کند.
ماده ۷۸ – منع رؤیت توسط دیگران
هیچ مجری، ناظر، یا شخص دیگری حق ندارد محتوای برگه رأی را ببیند، بخواند، مطالبه کند، یا رأیدهنده را وادار به نشان دادن آن نماید.
ماده ۷۹ – اعتبار برگه چاپی
برگه چاپی فقط زمانی معتبر است که:
۱) از دستگاه رسمی همان شعبه صادر شده باشد
۲) دارای شماره یکتای معتبر باشد
۳) دارای نشانه اصالت رسمی باشد
۴) مطابق فرایند قانونی در صندوق همان شعبه انداخته شود
ماده ۸۰ – برگه فاقد اصالت
هر برگهای که خارج از دستگاه رسمی چاپ شده باشد، شماره معتبر نداشته باشد، نشانه اصالت رسمی نداشته باشد، یا از مسیر قانونی وارد صندوق شده نباشد، باطل است و جزء آراء معتبر محسوب نمیشود.
ماده ۸۱ – برگه باطلشده
برگهای که به علت خطا، خرابی، مخدوش بودن، یا اعتراض رأیدهنده کنار گذاشته میشود، باید فوراً باطل، ثبت، و جداگانه نگهداری شود و وارد صندوق رأی نشود.
ماده ۸۲ – ممنوعیت چاپ اضافی
هیچ دستگاهی حق ندارد بدون توکن معتبر و بدون ثبت رسمی، برگه رأی چاپ کند. هر برگه اضافی، ثبتنشده، یا خارج از زنجیره قانونی، غیرمعتبر و موضوع رسیدگی است.
ماده ۸۳ – نگهداری برگههای رسمی
برگههای رأی چاپی، برگههای باطلشده، و برگههای استفادهنشده باید تا پایان مهلتهای قانونی اعتراض، بازشماری، و رسیدگی، در چارچوب ضوابط رسمی نگهداری شوند.
فصل نهم – مهر یا تأیید اصالت برگه رأی
ماده ۸۴ – لزوم تأیید اصالت
هیچ برگه رأی چاپشدهای بدون تأیید اصالت رسمی معتبر نیست و نباید در شمارش آراء معتبر محسوب شود.
ماده ۸۵ – مرجع تأیید اصالت
تأیید اصالت برگه رأی فقط توسط مسئول رسمی شعبه و در چارچوب ضوابط قانونی انجام میشود.
ماده ۸۶ – شیوه تأیید اصالت
تأیید اصالت برگه رأی از طریق مهر، برچسب امنیتی، یا علامت رسمیِ مصوب نهاد ملی انتخابات انجام میشود. نوع و شکل این تأیید باید در سراسر کشور یکسان، ثبتشده، و قابل راستیآزمایی باشد.
ماده ۸۷ – حفظ رأی مخفی در تأیید اصالت
تأیید اصالت باید بهگونهای انجام شود که محتوای رأی برای مسئول شعبه، ناظران، یا هر شخص دیگر آشکار نشود. هر ترتیبی که موجب رؤیت محتوای رأی در زمان تأیید اصالت شود ممنوع است.
ماده ۸۸ – محل تأیید اصالت
مهر یا علامت اصالت فقط بر بخشی از برگه رأی زده میشود که محتوای رأی را نشان ندهد. برگهای که تأیید اصالت آن موجب آشکار شدن رأی شود، مطابق قانون بیاعتبار و موضوع رسیدگی است.
ماده ۸۹ – برگه فاقد تأیید اصالت
هر برگهای که بدون مهر، برچسب، یا علامت رسمی اصالت در صندوق انداخته شود، باطل است و از شمار آراء معتبر خارج میشود.
ماده ۹۰ – منع تأیید مضاعف یا جعلی
هرگونه تأیید اصالت مضاعف، جعلی، خارج از نوبت، یا خارج از مسیر قانونی ممنوع و جرم است.
ماده ۹۱ – ثبت تأیید اصالت
تعداد برگههای تأییدشده، تعداد برگههای باطلشده پیش از تأیید، و تعداد برگههای بدون تأیید باید بهصورت رسمی ثبت و در پایان رأیگیری در صورتجلسه شعبه درج شود.
ماده ۹۲ – مسئولیت تأیید اصالت
مسئول شعبهای که تأیید اصالت را انجام میدهد، در برابر هرگونه تخلف، قصور، یا تأیید غیرقانونی، مسئول است و طبق قانون مورد رسیدگی قرار میگیرد.
فصل دهم – صندوق رأی و زنجیره حفاظت
ماده ۹۳ – صندوق رسمی رأی
هر شعبه اخذ رأی باید دارای صندوق رسمی، استاندارد، ثبتشده، و اختصاصی همان شعبه باشد. هیچ صندوقی خارج از ثبت رسمی نهاد ملی انتخابات معتبر نیست.
ماده ۹۴ – ویژگیهای صندوق
صندوق رأی باید شفاف، قابل رؤیت، پلمبپذیر، و دارای شماره شناسایی یکتا باشد، بهگونهای که امکان رؤیت ورود برگه و کشف هرگونه دستکاری فراهم باشد.
ماده ۹۵ – نمایش خالی بودن صندوق
پیش از آغاز رأیگیری، رئیس شعبه مکلف است در حضور مجریان و ناظران، خالی بودن صندوق را نشان دهد و سپس آن را پلمب کند.
ماده ۹۶ – پلمب صندوق
هر صندوق باید پیش از آغاز رأیگیری با پلمب رسمیِ شمارهدار بسته شود. شماره پلمب باید در صورتجلسه آغاز رأیگیری ثبت گردد.
ماده ۹۷ – منع باز کردن صندوق در جریان رأیگیری
باز کردن صندوق، شکستن پلمب، جابهجایی غیرمجاز، یا هرگونه دستکاری فیزیکی صندوق در زمان رأیگیری ممنوع است، مگر در موارد استثنایی مقرر در قانون و با ثبت رسمی.
ماده ۹۸ – ثبت رخدادهای مربوط به صندوق
هر رخداد مربوط به صندوق، از جمله پلمب، تعویض، آسیب، توقف، بازبینی، یا انتقال، باید فوراً بهصورت رسمی ثبت و در صورتجلسه درج شود.
ماده ۹۹ – زنجیره حفاظت
صندوق رأی از آغاز رأیگیری تا پایان شمارش باید پیوسته در زنجیره حفاظت رسمی باشد. هر انتقال، تحویل، یا تغییر محل صندوق باید با ثبت زمان، مکان، نام مسئولان، و امضای رسمی انجام شود.
ماده ۱۰۰ – مسئول نگهداری صندوق
مسئولیت مستقیم حفاظت از صندوق در شعبه بر عهده رئیس شعبه است. پس از پایان رأیگیری، هر انتقال یا نگهداری بعدی نیز باید مسئول مشخص و ثبت رسمی داشته باشد.
ماده ۱۰۱ – صندوق مخدوش یا مشکوک
اگر صندوق دچار شکست پلمب، آسیب، فقدان ثبت، یا هر وضعیتی شود که سلامت آن را محل تردید کند، موضوع باید فوراً ثبت و برای رسیدگی قانونی ارجاع شود. تصمیم درباره اعتبار یا بیاعتباری محتویات صندوق فقط طبق قانون و با مرجع صالح اتخاذ میشود.
ماده ۱۰۲ – ممنوعیت صندوق اضافی یا جایگزین غیررسمی
استفاده از هر صندوق اضافی، پنهان، تعویضشده، یا غیررسمی ممنوع و جرم است.
ماده ۱۰۳ – پایان وضعیت صندوق
پس از پایان رأیگیری و ثبت رسمی، صندوق فقط در زمان شمارش یا در چارچوب رسیدگی قانونی و با ثبت کامل میتواند باز شود.
فصل یازدهم – ناظران مردمی و ناظران نامزدها
ماده ۱۰۴ – حق نظارت
در هر شعبه اخذ رأی، نظارت بر اجرای قانون انتخابات از طریق ناظران مردمی و ناظران معرفیشده از سوی نامزدها یا فهرستهای انتخاباتی انجام میشود. حضور ناظر نباید موجب توقف رأیگیری یا دخالت در کار مجریان شود.
ماده ۱۰۵ – ناظران مردمی
در هر شعبه، ناظران مردمی از میان شهروندان همان حوزه انتخاباتی، بهصورت تصادفی و با قرعهکشی رسمی انتخاب میشوند. این ناظران باید بیطرف و فاقد وابستگی انتخاباتی باشند.
ماده ۱۰۶ – زمان انتخاب ناظران مردمی
ناظران مردمی هر شعبه باید هفت روز پیش از روز رأیگیری، در فرایندی علنی، ثبتشده، و قابل راستیآزمایی انتخاب شوند.
ماده ۱۰۷ – شرایط ناظران مردمی
ناظر مردمی باید:
۱) شهروند ایران باشد؛
۲) در همان حوزه انتخاباتی ثبت شده باشد؛
۳) در پنج سال گذشته عضو حزب، ستاد انتخاباتی، یا مسئولیت رسمی انتخاباتی نداشته باشد؛
۴) در ده سال گذشته شاغل یا وابسته به نهادهای نظامی، امنیتی و اطلاعاتی نبوده باشد؛
۵) محکومیت کیفری مؤثر نداشته باشد.
ماده ۱۰۸ – تعداد ناظران مردمی
در هر شعبه دستکم سه ناظر مردمی اصلی و دو ناظر ذخیره تعیین میشود. در صورت غیبت یا انصراف ناظر اصلی، ناظر ذخیره بهترتیب جایگزین میشود.
ماده ۱۰۹ – ناظران نامزدها و فهرستها
هر نامزد یا فهرست انتخاباتی حق دارد برای هر شعبه، در حدود و طبق ضوابط قانونی، ناظر رسمی معرفی کند. شرایط ثبت، تعداد، و شیوه حضور این ناظران بهموجب قانون تعیین میشود.
ماده ۱۱۰ – حدود اختیار ناظران
ناظران حق دارند بر احراز هویت، صدور برگه رأی، تأیید اصالت، انداختن برگه در صندوق، شمارش آرا، تنظیم صورتجلسه، و ثبت رخدادهای شعبه نظارت کنند. ناظران حق دخالت در رأیدهی، تماس با رأی رأیدهنده، یا صدور دستور به مجریان را ندارند.
ماده ۱۱۱ – حق ثبت اعتراض
هر ناظر حق دارد هر تخلف، اشکال، یا رخداد مشکوک را در فرم رسمی ثبت اعتراض ثبت کند. این اعتراض باید فوراً در سامانه و صورتجلسه شعبه درج شود و یک نسخه از آن به ناظر داده شود.
ماده ۱۱۲ – منع اخراج یا جلوگیری غیرقانونی
هیچ ناظر رسمی را نمیتوان بدون ثبت رسمی علت و بدون مجوز قانونی از شعبه اخراج کرد یا از انجام وظیفه بازداشت. هرگونه اخراج یا جلوگیری غیرقانونی تخلف سنگین انتخاباتی است.
ماده ۱۱۳ – بیطرفی و محرمانگی ناظران
ناظران مردمی موظفاند بیطرفی را رعایت کنند و حق تبلیغ، جانبداری، یا اثرگذاری بر رأیدهندگان را ندارند. همه ناظران موظف به حفظ محرمانگی رأی مخفی و اطلاعاتی هستند که افشای آن رأی مخفی را نقض میکند.
ماده ۱۱۴ – حمایت قانونی از ناظران
هرگونه تهدید، تطمیع، فشار، توهین، اخلال، یا اعمال نفوذ نسبت به ناظران جرم است. ناظران در حدود وظیفه قانونی خود از حمایت قانونی برخوردارند.
ماده ۱۱۵ – ثبت حضور و غیبت ناظران
حضور، غیبت، جایگزینی، و خروج ناظران باید در صورتجلسه شعبه ثبت شود. هیچ مرحله مهمی از فرایند رأیگیری و شمارش نباید بدون ثبت وضعیت ناظران انجام شود.
فصل دوازدهم – ساعت رأیگیری و بسته شدن شعبه
ماده ۱۱۶ – زمان رأیگیری
رأیگیری در ساعت مقرر قانونی آغاز و در ساعت ۸ شب پایان مییابد.
ماده ۱۱۷ – ممنوعیت تمدید
زمان رأیگیری قابل تمدید نیست. هیچ مقام، نهاد، یا مسئول اجرایی حق ندارد ساعت پایان رأیگیری را تغییر دهد، عقب بیندازد، یا به هر عنوان تمدید کند.
ماده ۱۱۸ – بسته شدن شعبه
در ساعت ۸ شب، ورودی شعبه باید بسته شود و هیچ شخص جدیدی حق ورود برای رأی دادن ندارد.
ماده ۱۱۹ – رأیدهندگان حاضر پیش از بسته شدن
رأیدهندگانی که پیش از ساعت ۸ شب در داخل محل رسمی شعبه حاضر شدهاند، حق دارند فرایند رأیگیری خود را کامل کنند.
ماده ۱۲۰ – ثبت زمان پایان
زمان بسته شدن ورودی شعبه و پایان پذیرش رأیدهنده باید فوراً در صورتجلسه رسمی شعبه ثبت شود.
ماده ۱۲۱ – ممنوعیت پذیرش پس از مهلت
پذیرش رأیدهنده، صدور توکن، یا صدور برگه رأی برای هر شخصی که پس از ساعت ۸ شب وارد شعبه شده باشد ممنوع است و تخلف سنگین انتخاباتی محسوب میشود.
ماده ۱۲۲ – آغاز شمارش پس از پایان رأیگیری
پس از پایان رأیگیری و ثبت رسمی بسته شدن شعبه، هیچ رأی جدیدی پذیرفته نمیشود و شعبه باید وارد مرحله شمارش آرا شود.
فصل سیزدهم – شمارش آرا در شعبه
ماده ۱۲۳ – آغاز شمارش
شمارش آرا باید بلافاصله پس از پایان رأیگیری و ثبت رسمی بسته شدن شعبه آغاز شود. تأخیر غیر موجه در آغاز شمارش ممنوع است.
ماده ۱۲۴ – حضور در زمان شمارش
شمارش آرا در حضور اعضای رسمی شعبه و ناظران حاضر انجام میشود. وضعیت حضور یا غیبت ناظران باید پیش از آغاز شمارش در صورتجلسه ثبت شود.
ماده ۱۲۵ – توقف کامل رأیگیری
پیش از آغاز شمارش، باید اطمینان حاصل شود که هیچ توکن فعال، هیچ برگه رأیِ در حال صدور، و هیچ رأیگیری ناتمام در شعبه باقی نمانده است.
ماده ۱۲۶ – ثبت آمار نهایی شعبه پیش از شمارش
پیش از باز کردن صندوق، رئیس شعبه مکلف است این ارقام را ثبت کند:
۱) تعداد رأیدهندگان احراز هویتشده
۲) تعداد توکنهای صادرشده
۳) تعداد توکنهای استفادهشده
۴) تعداد برگههای چاپشده
۵) تعداد برگههای باطلشده
۶) تعداد برگههای تأیید اصالتشده
ماده ۱۲۷ – استخراج نتیجه دیجیتال شعبه
نتیجه ثبت دیجیتال شعبه باید از سامانه رسمی استخراج، چاپ، و بهعنوان گزارش رسمی اولیه ثبت شود. این گزارش بهتنهایی نتیجه نهایی شعبه محسوب نمیشود و باید با الزامات تطبیق قانونی بررسی شود.
ماده ۱۲۸ – باز کردن صندوق
صندوق فقط پس از ثبت رسمی آمار اولیه و در حضور حاضران مجاز، باز میشود. شماره پلمب، وضعیت پلمب، و زمان باز شدن صندوق باید در صورتجلسه ثبت گردد.
ماده ۱۲۹ – شمارش برگههای معتبر و باطل
پس از باز شدن صندوق، برگهها باید بهصورت جداگانه به این دستهها تقسیم شوند:
۱) برگههای دارای اصالت رسمی و قابل شمارش
۲) برگههای فاقد اصالت رسمی
۳) برگههای مخدوش یا فاقد شرایط قانونی
۴) برگههای مشکوک که نیازمند ثبت و بررسیاند
ماده ۱۳۰ – شمارش رسمی برگهها
فقط برگههای دارای اصالت رسمی و واجد شرایط قانونی در شمارش آرا منظور میشود. برگههای فاقد اصالت یا برگههای باطل، در شمار آرا معتبر وارد نمیشود و تعداد آنها جداگانه ثبت میگردد.
ماده ۱۳۱ – تنظیم صورتجلسه شمارش
نتیجه شمارش باید فوراً در صورتجلسه رسمی شعبه ثبت شود. صورتجلسه باید دستکم شامل این موارد باشد:
۱) آمار ثبتشده پیش از شمارش
۲) نتیجه دیجیتال اولیه
۳) تعداد برگههای معتبر
۴) تعداد برگههای باطل
۵) تعداد برگههای فاقد اصالت
۶) نتیجه شمارش برگههای معتبر
۷) شرح هر اختلاف، اشکال، یا رخداد غیرعادی
ماده ۱۳۲ – امضای صورتجلسه
صورتجلسه رسمی شمارش باید به امضای رئیس شعبه، اعضای مسئول، و ناظران حاضر برسد. اگر ناظری از امضا خودداری کند، علت خودداری باید در صورتجلسه ثبت شود.
ماده ۱۳۳ – نسخههای صورتجلسه
از صورتجلسه نهایی باید نسخههای رسمی تهیه شود. یک نسخه در پرونده رسمی شعبه بایگانی میشود، یک نسخه به مرجع بالاتر ارسال میگردد، و نسخههای مقرر در قانون به ناظران رسمی تحویل میشود.
ماده ۱۳۴ – اعلام نتیجه شعبه
نتیجه هر شعبه فقط پس از تکمیل صورتجلسه، ثبت رسمی، و طی مراحل قانونی تطبیق معتبر است. اعلام نتیجه بدون صورتجلسه رسمی فاقد اعتبار است.
ماده ۱۳۵ – ممنوعیت ترک شعبه پیش از تکمیل شمارش
هیچ عضو مسئول شعبه حق ندارد پیش از پایان شمارش، تکمیل صورتجلسه، و تحویل رسمی اسناد، محل شعبه را ترک کند، مگر در موارد اضطراری که باید ثبت و مستند شود.
فصل چهاردهم – تطبیق رأی دیجیتال و کاغذی
ماده ۱۳۶ – لزوم تطبیق
پس از پایان شمارش در هر شعبه، نتیجه ثبت دیجیتال و نتیجه شمارش برگههای رأی معتبر باید با یکدیگر تطبیق داده شود. هیچ نتیجهای بدون این تطبیق، قطعی و معتبر نیست.
ماده ۱۳۷ – مبنای تطبیق
تطبیق فقط میان این دو عدد انجام میشود:
۱) تعداد آرای معتبر ثبتشده در سامانه رسمی انتخابات برای همان شعبه
۲) تعداد برگههای رأی معتبرِ دارای اصالت رسمی در همان شعبه
ماده ۱۳۸ – حد اختلاف مجاز
اگر اختلاف میان تعداد آرای معتبر دیجیتال و تعداد برگههای رأی معتبر، بیش از دو درصد نباشد، نتیجه شعبه قابل قبول است و اختلاف باید در صورتجلسه ثبت شود.
ماده ۱۳۹ – اختلاف بیش از دو درصد
اگر اختلاف میان تعداد آرای معتبر دیجیتال و تعداد برگههای رأی معتبر بیش از دو درصد باشد، نتیجه شعبه قطعی نیست و باید فوراً وارد رسیدگی ویژه و ممیزی رسمی شود.
ماده ۱۴۰ – ثبت منشأ اختلاف
در صورت وجود اختلاف، رئیس شعبه مکلف است همه اطلاعات مربوط به منشأ احتمالی اختلاف را در صورتجلسه ثبت کند، از جمله:
۱) تعداد برگههای فاقد اصالت
۲) تعداد برگههای مخدوش
۳) تعداد توکنهای استفادهشده
۴) تعداد برگههای چاپشده
۵) هرگونه خطای دستگاه، توقف، یا رخداد غیرعادی
ماده ۱۴۱ – برگههای فاقد اصالت
برگههایی که فاقد مهر، برچسب، یا علامت اصالت رسمی باشند، در شمار آرای معتبر منظور نمیشوند، حتی اگر داخل صندوق یافت شوند. تعداد این برگهها باید جداگانه ثبت و بهعنوان مورد مشکوک گزارش شود.
ماده ۱۴۲ – ناسازگاری دادههای دیجیتال
اگر دادههای دیجیتال شعبه با تعداد توکنهای استفادهشده، زمانهای ثبتشده، یا لاگ رسمی دستگاه ناسازگار باشد، این ناسازگاری باید فوراً ثبت و برای رسیدگی ویژه ارجاع شود.
ماده ۱۴۳ – تعلیق اعتبار نتیجه شعبه
در صورت اختلاف بیش از دو درصد یا وجود نشانه مؤثر از دستکاری، نتیجه آن شعبه تا پایان رسیدگی ویژه، تعلیق میشود و در نتیجه قطعی منظور نمیگردد.
ماده ۱۴۴ – حفظ اسناد و ادله
در صورت تعلیق نتیجه شعبه، همه برگههای رأی، لاگهای دیجیتال، صورتجلسهها، دادههای ثبتشده، و اسناد مربوط باید فوراً مهر و موم و برای رسیدگی حفظ شود. هرگونه دسترسی، جابهجایی، یا تغییر در این اسناد خارج از فرایند رسمی ممنوع است.
ماده ۱۴۵ – ممنوعیت تصمیمگیری سلیقهای
هیچ مقام اجرایی یا اداری حق ندارد بدون طی تشریفات مقرر در این قانون، اختلاف میان رأی دیجیتال و کاغذی را نادیده بگیرد، نتیجه را قطعی اعلام کند، یا بهطور سلیقهای یکی را بر دیگری حاکم کند.
ماده ۱۴۶ – ارجاع به فصل رسیدگی ویژه
ترتیب رسیدگی به اختلاف، تشخیص منشأ آن، و تصمیم درباره اعتبار نتیجه شعبه، فقط طبق مقررات فصل رسیدگی به اختلاف و ممیزی ویژه انجام میشود.
فصل پانزدهم – رسیدگی به اختلاف و ممیزی ویژه
ماده ۱۴۷ – آغاز رسیدگی ویژه
بهمحض ثبت اختلاف بیش از دو درصد یا وجود نشانه مؤثر از دستکاری، تقلب، یا اخلال، رسیدگی ویژه باید فوراً آغاز شود. آغاز رسیدگی ویژه باید بهصورت رسمی ثبت و به مرجع بالاتر اعلام شود.
ماده ۱۴۸ – مرجع رسیدگی ویژه
رسیدگی ویژه در مرحله نخست بر عهده هیئت رسیدگی انتخاباتیِ مرجع بالاتر است و در صورت اعتراض، تحت نظارت و رسیدگی دادگاه ویژه انتخابات انجام میشود.
ماده ۱۴۹ – اقدامات فوری در رسیدگی ویژه
در رسیدگی ویژه، این اقدامات باید فوراً انجام شود:
۱) توقف اعلام نتیجه قطعی شعبه
۲) مهر و موم همه اسناد و ادله
۳) ثبت و حفظ لاگهای دیجیتال
۴) بازبینی صورتجلسهها
۵) بررسی وضعیت پلمب، صندوق، و برگهها
ماده ۱۵۰ – بازشماری رسمی
در صورت لزوم، بازشماری رسمی برگههای دارای اصالت باید در حضور نمایندگان قانونی، ناظران مجاز، و با ثبت کامل انجام شود. نتیجه بازشماری باید در صورتجلسه جداگانه ثبت گردد.
ماده ۱۵۱ – بررسی فنی ثبت دیجیتال
در رسیدگی ویژه، دادههای ثبت دیجیتال، توکنهای مصرفشده، زمانهای ثبت، لاگ دستگاهها، و ارتباط با سامانه رسمی انتخابات باید بررسی فنی و مستند شود.
ماده ۱۵۲ – تشخیص منشأ اختلاف
مرجع رسیدگی ویژه مکلف است منشأ اختلاف را، تا حد امکان، در یکی از این دستهها تشخیص دهد:
۱) خطای فنی یا اداری
۲) برگههای فاقد اصالت یا اضافی
۳) دستکاری یا اخلال در ثبت دیجیتال
۴) تخلف یا تقلب مؤثر
۵) خرابکاری عمدی برای بیاعتبار کردن شعبه
ماده ۱۵۳ – اعتبار نتیجه در صورت خطای غیرمؤثر
اگر اختلاف ناشی از خطای غیرعمدی و غیرمؤثر باشد و نتیجه نهایی شعبه قابل اعتماد تشخیص داده شود، مرجع رسیدگی ویژه میتواند با ذکر دلیل و ثبت رسمی، نتیجه را معتبر اعلام کند.
ماده ۱۵۴ – بیاعتباری برگههای فاقد اصالت
اگر اختلاف ناشی از وجود برگههای فاقد اصالت، برگههای اضافی، یا برگههای خارج از زنجیره قانونی باشد، آن برگهها باطل است و در نتیجه معتبر منظور نمیشود. این امر مانع تعقیب کیفری مرتکبان نیست.
ماده ۱۵۵ – بیاعتباری ثبت دیجیتال معیوب
اگر اختلاف ناشی از دستکاری، اخلال، یا بیاعتباری مؤثر در ثبت دیجیتال باشد، بخش معیوب ثبت دیجیتال فاقد اعتبار است و تصمیم درباره نتیجه شعبه فقط بر اساس تشریفات این قانون اتخاذ میشود.
ماده ۱۵۶ – معیار ابطال نتیجه شعبه
اگر مرجع رسیدگی ویژه احراز کند که تخلف، تقلب، یا اخلال بهگونهای بوده که صحت نتیجه شعبه دیگر قابل اعتماد نیست، نتیجه آن شعبه باطل میشود.
ماده ۱۵۷ – منع ابطال خودکار
وجود اختلاف بهتنهایی موجب ابطال خودکار شعبه نیست. ابطال فقط با تصمیم مستدل، ثبت رسمی، و بر پایه دلایل مؤثر و قابل رسیدگی مجاز است.
ماده ۱۵۸ – ارجاع به دادگاه ویژه انتخابات
هر تصمیم مهم درباره اعتبار، بیاعتباری، یا ابطال نتیجه شعبه باید قابل اعتراض در دادگاه ویژه انتخابات باشد. دادگاه ویژه انتخابات مکلف است در مهلت قانونی کوتاه و بهصورت مستدل رسیدگی کند.
ماده ۱۵۹ – ثبت و انتشار نتیجه رسیدگی
نتیجه رسیدگی ویژه، شامل علت اختلاف، اقدامات انجامشده، و تصمیم نهایی، باید بهصورت رسمی ثبت و در حدودی که رأی مخفی و امنیت اشخاص نقض نشود، قابل دسترسی و راستیآزمایی باشد.
ماده ۱۶۰ – مسئولیت مرتکبان
هرگاه در جریان رسیدگی ویژه، تخلف، تقلب، خرابکاری، یا دستکاری احراز شود، مرجع رسیدگی مکلف است موضوع را برای تعقیب قانونی مرتکبان به مرجع مربوط ارجاع دهد.
فصل شانزدهم – معیار ابطال صندوق یا شعبه
ماده ۱۶۱ – اصل محدود بودن ابطال
ابطال رأی، صندوق، یا شعبه فقط در حدودی مجاز است که تخلف، تقلب، یا اخلالِ مؤثر احراز شده باشد. ابطال گسترده، کلی، یا بدون دلیل مشخص ممنوع است.
ماده ۱۶۲ – ابطال برگههای منفرد
اگر بیاعتباری فقط مربوط به برگههای مشخص باشد، همان برگهها باطل میشود و نباید به ابطال صندوق یا شعبه تسری یابد.
ماده ۱۶۳ – موارد ابطال برگه
برگه رأی در این موارد باطل است:
۱) فاقد اصالت رسمی باشد؛
۲) خارج از زنجیره قانونی وارد صندوق شده باشد؛
۳) مخدوش یا فاقد شرایط قانونی شمارش باشد؛
۴) بهموجب رسیدگی رسمی، جعلی یا دستکاریشده تشخیص داده شود.
ماده ۱۶۴ – ابطال صندوق
ابطال صندوق فقط در صورتی مجاز است که تخلف یا اخلال به محتویات همان صندوق محدود باشد و امکان تفکیک و حفظ اعتبار سایر صندوقها یا شعبه وجود داشته باشد.
ماده ۱۶۵ – موارد ابطال صندوق
صندوق در این موارد میتواند باطل شود:
۱) شکست پلمب بدون ثبت و توجیه قانونی؛
۲) فقدان زنجیره رسمی حفاظت؛
۳) وجود تعداد مؤثر برگههای غیرمعتبر یا اضافی که نتیجه صندوق را غیرقابل اعتماد کند؛
۴) فقدان صورتجلسه معتبر یا تعارض مؤثر میان اسناد رسمی صندوق؛
۵) احراز دستکاری فیزیکی یا اداری در همان صندوق.
ماده ۱۶۶ – ابطال شعبه
ابطال شعبه فقط در صورتی مجاز است که تخلف، تقلب، یا اخلال بهگونهای باشد که صحت نتیجه کل شعبه دیگر قابل اعتماد نباشد و با ابطال برگههای منفرد یا یک صندوق قابل جبران نباشد.
ماده ۱۶۷ – موارد ابطال شعبه
شعبه در این موارد میتواند باطل شود:
۱) احراز تقلب سازمانیافته در همان شعبه؛
۲) احراز دستکاری مؤثر در ثبت دیجیتال و برگههای رأی بهطور همزمان؛
۳) فقدان اسناد اصلی بهگونهای که بازسازی نتیجه ممکن نباشد؛
۴) دخالت مؤثر غیرقانونی مجریان یا اشخاص ثالث در نتیجه شعبه؛
۵) هر وضعیتی که بهموجب رسیدگی رسمی، صحت نتیجه شعبه را غیرقابل اعتماد سازد.
ماده ۱۶۸ – منع ابطال سلیقهای
هیچ مقام اجرایی یا اداری حق ندارد بدون دلایل مشخص، مستند، و مؤثر، برگه، صندوق، یا شعبه را باطل اعلام کند. ابطال سلیقهای، سیاسی، یا فاقد مستندات قانونی ممنوع است.
ماده ۱۶۹ – لزوم تناسب در ابطال
مرجع رسیدگی مکلف است کمدامنهترین تصمیم مؤثر را اتخاذ کند. تا زمانی که با ابطال برگههای منفرد یا صندوق بتوان سلامت نتیجه را حفظ کرد، ابطال شعبه مجاز نیست.
ماده ۱۷۰ – مرجع تصمیمگیری درباره ابطال
تصمیم درباره ابطال برگه، صندوق، یا شعبه فقط در چارچوب این قانون و با ثبت رسمی اتخاذ میشود. تصمیمهای مهم درباره ابطال صندوق یا شعبه باید قابل اعتراض در دادگاه ویژه انتخابات باشد.
ماده ۱۷۱ – اثر ابطال بر نتیجه نهایی
هر ابطال باید بهگونهای در نتیجه نهایی منظور شود که میزان و اثر آن روشن، ثبتشده، و قابل راستیآزمایی باشد. حذف یا تغییر اثر ابطال بدون ثبت رسمی ممنوع است.
ماده ۱۷۲ – تعقیب مرتکبان
ابطال برگه، صندوق، یا شعبه مانع رسیدگی کیفری و اداری به عاملان تخلف، تقلب، یا اخلال نیست. مرجع رسیدگی مکلف است در صورت احراز تخلف، موضوع را برای تعقیب قانونی ارجاع دهد.
فصل هفدهم – اعلام نتایج و راستیآزمایی عمومی
ماده ۱۷۳ – اعلام نتایج اولیه
نتایج اولیه هر شعبه و هر حوزه باید پس از ثبت رسمی صورتجلسهها و تکمیل مراحل قانونی اولیه اعلام شود. این نتایج تا پایان مهلت اعتراض و رسیدگی، قطعی محسوب نمیشود.
ماده ۱۷۴ – اعلام شعبهبهشعبه
نتایج باید بهصورت شعبهبهشعبه، ثبتشده، و قابل تطبیق با صورتجلسههای رسمی منتشر شود، بهگونهای که امکان راستیآزمایی عمومی فراهم باشد.
ماده ۱۷۵ – منع اعلام نتیجه بدون مستندات
هیچ نتیجهای بدون صورتجلسه رسمی، ثبت در سامانه رسمی انتخابات، و امکان تطبیق با اسناد قانونی معتبر نیست. اعلام نتیجه بدون مستندات، فاقد اعتبار است.
ماده ۱۷۶ – تفکیک نتیجه اولیه و نتیجه قطعی
نتیجه اولیه فقط اعلام اداری شمارش ثبتشده است. نتیجه قطعی فقط پس از پایان مهلت قانونی اعتراض، رسیدگی به شکایتها، و ثبت رسمی نهایی معتبر است.
ماده ۱۷۷ – راستیآزمایی عمومی
نهاد ملی انتخابات مکلف است اسناد و دادههای لازم برای راستیآزمایی عمومی نتایج را، در حدودی که رأی مخفی و حریم خصوصی نقض نشود، منتشر کند.
ماده ۱۷۸ – ممنوعیت اعلام زودهنگام نتیجه قطعی
هیچ مقام یا نهادی حق ندارد پیش از پایان مهلت قانونی اعتراض و رسیدگی، نتیجه را قطعی، نهایی، یا غیرقابل تغییر اعلام کند.
ماده ۱۷۹ – ثبت تغییر در نتایج
هرگونه تغییر، اصلاح، حذف، یا جایگزینی در نتایج اولیه باید با ذکر علت، مرجع تصمیم، زمان، و مستند قانونی ثبت شود و قابل پیگیری باشد.
ماده ۱۸۰ – نتیجه فاقد راستیآزمایی
هر نتیجهای که بدون امکان بررسی، تطبیق، یا دسترسی به مستندات قانونی اعلام شود، فاقد اعتبار قطعی است و نمیتواند مبنای نتیجه نهایی قرار گیرد.
ماده ۱۸۱ – ترتیب اعلام نهایی
نتیجه نهایی هر انتخابات فقط پس از جمعبندی همه نتایج معتبر، کسر نتایج باطلشده، پایان رسیدگیهای قانونی، و ثبت رسمی در سامانه نهایی انتخابات اعلام میشود.
ماده ۱۸۲ – مسئولیت اعلام نتیجه
اعلام نتایج فقط از طریق مرجع رسمی نهاد ملی انتخابات معتبر است. هرگونه اعلام موازی، جعلی، تحریفشده، یا گمراهکننده در خصوص نتایج رسمی، در صورت داشتن وصف قانونی، تخلف یا جرم محسوب میشود.
فصل هجدهم – شکایات و اعتراضات انتخاباتی
ماده ۱۸۳ – حق شکایت و اعتراض
هر رأیدهنده، نامزد، فهرست انتخاباتی، ناظر رسمی، یا مجری انتخاباتی حق دارد نسبت به تخلف، تقلب، اخلال، یا تصمیم مؤثر در فرایند انتخابات شکایت یا اعتراض رسمی ثبت کند.
ماده ۱۸۴ – ثبت رسمی شکایت
همه شکایتها و اعتراضها باید بهصورت رسمی، ثبتشده، و دارای زمان ثبت، مشخصات موضوع، و مستندات اولیه باشد. شکایت شفاهی بدون ثبت رسمی معتبر نیست.
ماده ۱۸۵ – مهلت ثبت شکایت
شکایت یا اعتراض باید در مهلت قانونی مقرر ثبت شود. شکایت مربوط به رخدادهای داخل شعبه باید در کوتاهترین مهلت ممکن و در صورت امکان، همان روز ثبت گردد. مهلتهای دقیق بهموجب قانون و دستورالعمل رسمی تعیین میشود.
ماده ۱۸۶ – مرجع اداری رسیدگی اولیه
رسیدگی اداری اولیه به شکایتها و اعتراضهای انتخاباتی بر عهده نهاد ملی انتخابات و مراجع رسمی تابع آن است. این رسیدگی باید فوری، مستند، و ثبتشده باشد.
ماده ۱۸۷ – حق ارجاع به دادگاه ویژه انتخابات
هر شخصی که از تصمیم یا خودداری از تصمیمِ مرجع اداری در امور انتخاباتی متضرر شود، حق دارد در مهلت قانونی به دادگاه ویژه انتخابات اعتراض کند.
ماده ۱۸۸ – رسیدگی فوری
همه شکایتها و اعتراضهای انتخاباتی باید در مهلت کوتاه و مؤثر رسیدگی شود. رسیدگیای که پس از بیاثر شدن حق انجام شود، ناقض این قانون است.
ماده ۱۸۹ – اثر شکایت بر نتیجه
ثبت شکایت بهخودیخود موجب توقف کل انتخابات یا کل نتیجه نمیشود، مگر آنکه موضوع شکایت بهموجب این قانون، به نتیجه همان صندوق، همان شعبه، یا همان حوزه اثر مؤثر داشته باشد.
ماده ۱۹۰ – تعلیق نتیجه مورد اعتراض
اگر شکایت مربوط به نتیجه صندوق، شعبه، یا حوزهای باشد که احتمال تأثیر مؤثر بر نتیجه آن وجود دارد، مرجع رسیدگی میتواند در حدود قانون، نتیجه همان بخش را تا پایان رسیدگی تعلیق کند.
ماده ۱۹۱ – ثبت دلایل و تصمیمات
هر تصمیم درباره پذیرش، رد، تعلیق، یا خاتمه رسیدگی به شکایت باید مستدل، ثبتشده، و قابل پیگیری باشد. تصمیم فاقد دلیل یا فاقد ثبت رسمی معتبر نیست.
ماده ۱۹۲ – حق دسترسی به نتیجه رسیدگی
شاکی حق دارد از ثبت شکایت، مرجع رسیدگی، روند رسیدگی، و نتیجه نهایی آن آگاه شود، مگر در حدودی که قانون برای حفظ رأی مخفی یا امنیت اشخاص محدودیت ایجاد کرده باشد.
ماده ۱۹۳ – منع ارعاب شاکیان
هرگونه تهدید، تطمیع، فشار، یا تعقیب غیرقانونی نسبت به شاکی، شاهد، ناظر، یا شخصی که تخلف انتخاباتی را گزارش کرده است ممنوع و جرم است.
ماده ۱۹۴ – تکلیف به ارجاع در صورت مشاهده جرم
اگر در جریان رسیدگی به شکایت، نشانهای از جرم انتخاباتی احراز شود، مرجع رسیدگی مکلف است موضوع را برای تعقیب قانونی به مرجع مربوط ارجاع دهد.
ماده ۱۹۵ – جمعبندی رسیدگیها پیش از نتیجه قطعی
تا زمانی که شکایتها و اعتراضهای مؤثر در نتیجه، در مهلت قانونی رسیدگی نشده باشد، نتیجه مربوط قطعی محسوب نمیشود.
فصل نوزدهم – جرایم انتخاباتی و مجازاتها
ماده ۱۹۶ – اصل جرم بودن تخلف مؤثر
هرگونه تقلب، دستکاری، اخلال، تهدید، تطمیع، یا دخالت غیرقانونی در فرایند انتخابات، در صورتی که واجد شرایط مقرر در قانون باشد، جرم انتخاباتی محسوب میشود و مرتکب طبق قانون مجازات میگردد.
ماده ۱۹۷ – تقلب در رأیگیری
ثبت رأی بهجای دیگری، رأی دادن بیش از یک بار، استفاده از هویت غیر، یا فراهم کردن امکان رأی تکراری جرم انتخاباتی است.
ماده ۱۹۸ – تقلب در برگه رأی
چاپ، جعل، توزیع، افزودن، جایگزینی، یا وارد کردن برگه رأی خارج از زنجیره قانونی انتخابات جرم انتخاباتی است.
ماده ۱۹۹ – دستکاری در ثبت دیجیتال
هرگونه دستکاری در دستگاه رأیگیری، سامانه رسمی انتخابات، دادههای ثبتشده، لاگهای رسمی، یا نتیجه دیجیتال شعبه یا حوزه جرم انتخاباتی است.
ماده ۲۰۰ – خرید رأی و تطمیع
پرداخت پول، مال، خدمت، امتیاز، وعده منفعت، یا هر نوع تطمیع برای اثرگذاری بر رأی یا عدم رأی، جرم انتخاباتی است.
ماده ۲۰۱ – تهدید و ارعاب
هرگونه تهدید، فشار، ارعاب، اجبار، یا اعمال نفوذ بر رأیدهنده، نامزد، ناظر، مجری، شاهد، یا شاکی، جرم انتخاباتی است.
ماده ۲۰۲ – دخالت مقامها و نهادهای عمومی
هرگونه دخالت مقامهای دولتی، محلی، نظامی، امنیتی، اطلاعاتی، یا استفاده از امکانات عمومی برای اثرگذاری بر انتخابات جرم انتخاباتی است.
ماده ۲۰۳ – اخلال در کار ناظران و مجریان
ممانعت غیرقانونی از حضور ناظر، اخراج غیرقانونی ناظر، ممانعت از ثبت اعتراض، یا اخلال در انجام وظیفه قانونی مجریان یا ناظران جرم انتخاباتی است.
ماده ۲۰۴ – جعل و نابودی اسناد
جعل، حذف، نابودی، پنهانکردن، یا تغییر در صورتجلسه، فهرست رأیدهندگان، دادههای ثبتشده، لاگها، یا هر سند رسمی انتخاباتی جرم انتخاباتی است.
ماده ۲۰۵ – اعلام نتیجه جعلی یا گمراهکننده
اعلام عمدی نتیجه جعلی، تحریف نتیجه رسمی، یا انتشار آگاهانه اطلاعات خلاف واقع بهنحوی که در نتیجه انتخابات اثر بگذارد، جرم انتخاباتی است.
ماده ۲۰۶ – مسئولیت مجریان و مقامات
اگر جرم انتخاباتی از سوی مجری، مقام عمومی، یا شخص دارای مسئولیت انتخاباتی انجام شود، این امر از عوامل تشدید مسئولیت و مجازات است.
ماده ۲۰۷ – مجازاتها
مجازات جرایم انتخاباتی، حسب مورد، شامل یک یا چند مورد از اینهاست:
۱) عزل از سمت
۲) محرومیت موقت یا دائم از مسئولیت عمومی
۳) محرومیت از حقوق انتخاباتی در مدت معین
۴) جزای نقدی
۵) حبس
۶) جبران خسارت
نوع و میزان مجازات بهموجب قانون تعیین میشود.
ماده ۲۰۸ – تعقیب کیفری مستقل از ابطال
ابطال برگه، صندوق، یا شعبه مانع تعقیب کیفری مرتکبان نیست. رسیدگی به جرم انتخاباتی مستقل از رسیدگی اداری به نتیجه انجام میشود.
ماده ۲۰۹ – تکلیف به اعلام جرم
هرگاه مرجع اجرایی یا مرجع رسیدگی انتخاباتی با نشانههای کافی از جرم مواجه شود، مکلف است موضوع را برای تعقیب قانونی به مرجع قضایی مربوط ارجاع دهد.
ماده ۲۱۰ – رسیدگی فوری به جرایم انتخاباتی
رسیدگی به جرایم انتخاباتی باید فوری، مستند، و در مهلت مؤثر انجام شود، بهگونهای که نتیجه رسیدگی پیش از قطعیت نهایی نتیجه انتخابات، در موارد مؤثر، قابل اعمال باشد.
فصل بیستم – پشتیبان اضطراری و اختلال فنی
ماده ۲۱۱ – اصل تداوم با حفظ قانون
در صورت بروز اختلال فنی، قطع برق، قطع ارتباط، یا خرابی دستگاه، رأیگیری فقط در چارچوب سازوکار پشتیبان مقرر در این قانون ادامه مییابد. هیچ اختلالی مجوز حذف کنترلهای قانونی یا ترک ثبت رسمی نیست.
ماده ۲۱۲ – قطع برق
در صورت قطع برق، شعبه باید از منبع برق پشتیبان استفاده کند. اگر منبع پشتیبان در دسترس نباشد، رأیگیری فقط در حدودی ادامه مییابد که احراز هویت، ثبت رأی، و ثبت رسمی بدون نقض قانون ممکن باشد.
ماده ۲۱۳ – خرابی دستگاه رأیگیری
در صورت خرابی دستگاه رأیگیری، دستگاه باید فوراً از سرویس خارج و موضوع ثبت شود. ادامه رأیگیری فقط با دستگاه جایگزینِ رسمی همان شعبه یا سازوکار پشتیبان مقرر در این قانون مجاز است.
ماده ۲۱۴ – تعدد دستگاه و جایگزینی
هر شعبه باید دستکم دارای دو دستگاه رأیگیری رسمی باشد. استفاده از دستگاه جایگزین فقط پس از ثبت رسمی خروج دستگاه قبلی از سرویس مجاز است.
ماده ۲۱۵ – قطع ارتباط با سامانه مرکزی
در صورت قطع ارتباط با سامانه مرکزی، رأیگیری فقط در صورتی ادامه مییابد که سامانه محلیِ پشتیبان بتواند احراز هویت، ثبت زمان، صدور توکن، و ثبت رسمی رأی را بدون نقض قانون انجام دهد. همه اطلاعات ثبتشده در حالت قطع ارتباط باید پس از برقراری ارتباط، فوراً و بدون تغییر به سامانه مرکزی منتقل شود.
ماده ۲۱۶ – ممنوعیت ثبت خارج از سامانه
در هیچ وضعیت اضطراری، ثبت دستی آرا، ورود جداگانه نتایج، یا جایگزینی غیررسمی دادهها مجاز نیست، مگر در موارد استثنایی که قانون صریحاً پیشبینی کرده و آن هم فقط با ثبت کامل و امکان رسیدگی قضایی.
ماده ۲۱۷ – ثبت رسمی اختلال
هر اختلال فنی، قطع برق، قطع ارتباط، خرابی دستگاه، یا توقف موقت رأیگیری باید فوراً با ذکر زمان، علت، مدت، و اقدامات انجامشده در سامانه و صورتجلسه شعبه ثبت شود.
ماده ۲۱۸ – اثر اختلال بر اعتبار رأیگیری
اگر اختلال بهگونهای باشد که صحت احراز هویت، ثبت رأی، یا زنجیره قانونی ثبت و نگهداری دادهها را مخدوش کند، موضوع باید برای رسیدگی ویژه ثبت و ارجاع شود. تصمیم درباره اعتبار نتیجه در این موارد فقط طبق قانون اتخاذ میشود.
ماده ۲۱۹ – ممنوعیت توسعه اختیارات اضطراری
هیچ مقام، مجری، یا نهاد اجرایی حق ندارد به بهانه اختلال فنی، قواعد انتخابات را تغییر دهد، زمان رأیگیری را تمدید کند، یا کنترلهای قانونی را معلق کند.
ماده ۲۲۰ – نگهداری و حفاظت از دادههای اضطراری
همه دادهها، لاگها، و ثبتهای ایجادشده در وضعیت اضطراری باید همانند دادههای عادی، رسمی، محفوظ، و قابل رسیدگی باقی بماند. حذف، تغییر، یا بازنویسی دادههای اضطراری ممنوع است.
فصل بیستویکم – بایگانی، نگهداری اسناد و بازشماری
ماده ۲۲۱ – حفظ اسناد انتخاباتی
همه اسناد و دادههای انتخاباتی، از جمله برگههای رأی، برگههای باطلشده، صورتجلسهها، فهرستهای رأیدهندگان، توکنهای ثبتشده، لاگهای دیجیتال، دادههای سامانه رسمی انتخابات، و اسناد مربوط به شکایتها و رسیدگیها، باید بهطور کامل حفظ و نگهداری شود.
ماده ۲۲۲ – مرجع نگهداری
نگهداری اسناد و دادههای انتخاباتی بر عهده نهاد ملی انتخابات است و باید در محلها و سامانههای رسمی، امن، ثبتشده، و قابل رسیدگی انجام شود.
ماده ۲۲۳ – مدت نگهداری
اسناد و دادههای انتخاباتی باید دستکم تا پایان همه مهلتهای قانونی اعتراض، رسیدگی، بازشماری، و قطعیت نهایی نتیجه نگهداری شود. مدت نگهداری بلندمدت و ترتیب امحا یا بایگانی نهایی بهموجب قانون تعیین میشود.
ماده ۲۲۴ – منع حذف یا امحای زودهنگام
حذف، نابودی، امحا، یا از بین بردن هر سند یا داده انتخاباتی پیش از پایان مهلتهای قانونی ممنوع و جرم است.
ماده ۲۲۵ – شرایط دسترسی به اسناد
دسترسی به اسناد و دادههای انتخاباتی فقط در حدود قانون، برای مراجع رسمی، ناظران دارای حق قانونی، و در چارچوب رسیدگی، بازشماری، یا راستیآزمایی مجاز است. این دسترسی نباید رأی مخفی یا حریم خصوصی اشخاص را نقض کند.
ماده ۲۲۶ – بازشماری
بازشماری آرا فقط در موارد مقرر در این قانون و با ثبت رسمی انجام میشود. هیچ بازشماری خارج از فرایند قانونی معتبر نیست.
ماده ۲۲۷ – مرجع دستور بازشماری
دستور بازشماری فقط توسط مرجع رسمی انتخاباتی در چارچوب قانون یا بهموجب تصمیم دادگاه ویژه انتخابات صادر میشود.
ماده ۲۲۸ – شیوه بازشماری
بازشماری باید در حضور اشخاص مجاز، با ثبت کامل، صورتجلسه مستقل، و رعایت زنجیره حفاظت انجام شود. نتیجه بازشماری باید مستند، قابل پیگیری، و قابل رسیدگی باشد.
ماده ۲۲۹ – حفظ زنجیره حفاظت در بازشماری
در زمان بازشماری، صندوقها، برگهها، دادههای دیجیتال، و اسناد مرتبط باید همچنان در زنجیره حفاظت رسمی باقی بمانند. هرگونه گسست، دستکاری، یا دسترسی غیرمجاز باید فوراً ثبت و رسیدگی شود.
ماده ۲۳۰ – اثر بازشماری
اثر بازشماری بر نتیجه فقط در صورتی معتبر است که بازشماری طبق قانون انجام شده، ثبت رسمی شده، و در نتیجه نهایی منظور گردد. تغییر نتیجه بدون ثبت رسمی بازشماری ممنوع است.
ماده ۲۳۱ – بایگانی نهایی
پس از پایان همه رسیدگیها و قطعیت نتیجه، اسناد و دادههای انتخاباتی باید طبق ضوابط قانونی بایگانی یا امحا شود، بهگونهای که سوابق لازم برای مراجعات قانونی و تاریخی حفظ گردد.
فصل بیستودوم – احکام پایانی و ممنوعیت تغییر قواعد در آستانه انتخابات
ماده ۲۳۲ – ثبات قواعد انتخاباتی
قواعد اصلی انتخابات، از جمله احراز هویت، صدور توکن، رأیگیری، ثبت دیجیتال، برگه رأی، تأیید اصالت، صندوق، شمارش، تطبیق، رسیدگی، و اعلام نتایج، از شش ماه پیش از روز رأیگیری تا پایان اعلام نتیجه قطعی قابل تغییر نیست.
ماده ۲۳۳ – استثنای محدود
تغییر در قواعد اصلی انتخابات در مهلت مذکور فقط در شرایط اضطراری بسیار محدود و فقط با حکم دادگاه ویژه انتخابات ممکن است، مشروط بر آنکه تغییر، آزادی، سلامت، برابری، و قابلیت راستیآزمایی انتخابات را تضعیف نکند.
ماده ۲۳۴ – ممنوعیت تغییر بهوسیله مقام اجرایی
هیچ مقام اجرایی، اداری، سیاسی، نظامی، یا امنیتی حق ندارد بهتنهایی یا با دستور مستقیم، در قواعد انتخابات، روش اجرا، زمان پایان رأیگیری، شیوه شمارش، یا اعلام نتایج تغییر ایجاد کند.
ماده ۲۳۵ – اعتبار انحصاری متن رسمی
ملاک عمل در همه امور انتخاباتی فقط قانون، آییننامههای رسمیِ ثبتشده، و دستورهای قانونیِ مکتوب است. هر دستور شفاهی، غیررسمی، یا ثبتنشده در امور انتخاباتی فاقد اعتبار است.
ماده ۲۳۶ – تکلیف به تبعیت از قانون
همه مجریان، ناظران، نامزدها، احزاب، و مراجع مرتبط با انتخابات مکلف به رعایت این قانون هستند. توافق، دستور، یا عرف خلاف این قانون فاقد اثر است.
ماده ۲۳۷ – تعارض قوانین
در صورت تعارض میان این قانون و هر مقرره دیگر، در امور مربوط به اجرای انتخابات و همهپرسی، حکم این قانون مقدم است.
ماده ۲۳۸ – مسئولیت در برابر خلأ اجرایی
در صورت بروز وضعیتی که در این قانون صریحاً پیشبینی نشده باشد، هیچ مقام یا مرجعی حق ندارد خارج از اصول این قانون و بهنحوی که آزادی، برابری، سلامت، رأی مخفی، یا قابلیت راستیآزمایی را تضعیف کند تصمیم بگیرد. تصمیم موقت در این موارد فقط در حدود قانون، با ثبت رسمی، و با امکان رسیدگی قضایی مجاز است.
ماده ۲۳۹ – لازمالاجرا بودن
این قانون از تاریخ تصویب لازمالاجرا است و همه مقررات مغایر با آن در امور انتخاباتی و همهپرسی، از تاریخ لازمالاجرا شدن، بیاعتبار است.